globalanaliz 2"0 200 15.0 /\ " V'--"- / ' 100 '\ A !~ ~ ..... ~ r--.. _\ <o ,V\\ , \ r---.. 00 ✓ \ l\i, \\ -6.0 -10.0 \ . / \ f\ \/ \ • -15.0 M 1\. -310 -2"0 - 2000 2>:>1 ıoo:? .,., ""' :ro, 2006 ,roı """' mı -GSYH ~-· u ... , 62 ., 9.< u .. ,., 0.9 -10.6 INŞM7 .a1 •» -17. .ı 1'9 , .• 14.1 93 1. . 5.7 ..., -199 Şekil 3: GSYH ile inşaat sektöründeki büyümelerin karşılaştırılması re özel sektörün gayri safi sabit sermaye oluşumunda geçen yılın ilk çeyreğinde sabit fiyatlarla yüzde 2.6 olan artış, ikinci çeyrekte yüzde 0.2'e, üçüncü çeyrekte ise sıfıra indi. Son çeyrekte, önceki yılın baz etkisiyle yüzde 8. 1 artan özel sektör yatırımlarında yılın tümündeki artış yüzde 2.7 olarak gerçekleşti. Geçen yılın tümünde özel sektörün inşaat yatırımları yüzde 6.3 artarken, makine, teçhizat yatırımlarındaki artış sadece yüzde 0.7 olarak gerçekleşti. Devletin nihai tüketim harcamaları geçen yılın tümünde yüzde 2.8 arttı. Bu kapsamda maaş ve ücret ödemelerinde sabit fiyatlarla artış sadece yüzde 1.1 olurken, devletin mal ve hizmet alımlarının ise yüzde 4.7 arttığı gözlendi. Geçen yıl yerleşik hane halklarının yurt içi tüketimi sabit fiyatlarla yüzde 4.6 artarken, yerleşik olmayanların yurt içi tüketimi ise yüzde 7.5 küçüldü. Yerleşik hane halklarının yurt dışındaki tüketiminde ise yüzde 7.5 artış yaşandı. Bütün bu verileri inşaat sektöründeki çeyrekler bazında büyümeyi Şekil 2'cle görebiliriz. Şekil 2 dikkatlice incelendiğin40 YALITIM • EYLÜL/ EKiM 2009 de; 2001 yılındaki krizin ardından inşaat sektörünün ele üke ekonomisi ile birlikte paralel olarak altı yıl boyunca sürekli büyüdüğünü görmekteyiz. En son 2006 yılında yıl toplamında yüzde 18.5 büyüdükten sonra 2007 yılı itibari ile büyüme oranı önce yüzde 5.7'ye daha sonra 2008 yılında ise eksi yüzde 8.2'ye gerilemiştir. Benzer dönemde dünyada da aynı kriz başlamış yani 2007 yılı itibari yavaşlama işaretleri gelmiş ama pek çok insan buna inanmadığı gibi bir takım daralar kamuoyunda gizlenerek en son 15 Eylül 2008 yılında Lehman Brotl1ers'ın batışı ile her şey açığa çıkmıştır. Şu an ise krizin resmi başlangıcı sayılan 15 Eylül 2008 yılının üzerinden kabaca 1 yıl geçti. Bu dönemde inşaat sektörü sırası ile 2008-4 dönem, 2009-lclönem-2009-2 dönem olmak üzere yüzde eksi 14, yüzde eksi 18.9, yüzde 21.0 küçülerek rekor kırdı. 2010 Beklentilerim Krizin dibi bulduğunu ve bundan sonraki dönemde bir toparlanma olacağını düşünüyorum. Bu konudaki genel teoriler "Ne kadar süreele düşüyorsan o kadar sürede geri çıkarsın" şeklinde özetlenebilir. Bu durumda krizin 2007 yılı başı itibari ile aslında başladığı, 2008 yılı eylül ayında kesinleştiği ve hala sürdüğü gözönüne alındığında çıkışın ve eskisi gibi olmanın da en azından iki sene daha alacağı aşikardır. Ama bu süre zarfında da görece bir iyileşme olacağını beklemek yanlış olmaz. Dolayısı ile 2010 yılının ela zor geçeceğini şimdiden kabullenmek doğru olacaktır. GSYH ile inşaat sektörü büyümelerini aynı grafik üzerinde gösteren Şekil 3'ü incelediğimizde Türkiye ekonomisinin büyüme hızının 2005 yılı itibari ile yavaşlamaya başladığını açıkca görebiliriz. Yani 2004 yılında yüzde 9.4 ile tepe noktasına ulaşan büyüme hızı sonraki dönemlerde 2005 yılında yüzde 8.4, 2006 yılında yüzde 6.9, 2007 yılında yüzde 4.7 ve 2008 yılında yüzde 0.9, bugün için 2009 yılının ilk altı ayında ise yüzde eksi 10.9 olmuştur. Bu noktadan krizin bir dip yaparak yukarı doğru dönüşünün olmasını bekliyorum. Piyasadan gelen işaretler ele bu yönele görünüyor. Son dönemde sıkça krizin "W" şeklinde, yani çift dip yapacağı söylentileri, hükümetlerin aldığı önlemler ve düşen faiz oranları ile şu an için engellenmiş olarak görünüyor. Fakat önümüzdeki dönemde enflasyonist baskının artacağı kesinlikle bekleniyor. Fakat bütün bu olanlara rağmen gene grafikte gördüğünüz gibi inşaat sektörü Türkiye GSYI-'l: oranları küçülürken hep daha fazla küçülme, büyürken de hep daha fazla büyüme şeklinde tepkiler vermiştir. Yani genel ekonomi clataları biraz iyiye gittiği takdirde inşaat sektöründe bunu çok daha olumlu olarak görebileceğiz. Ayrıca Türkiye ekonomisi bir büyüme yaşayacaksa bu gene öncelikle inşaat sektörü ile olacatır. la
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=