bilimsel makale KlasTikeras Çatılarda Sıcaklık Farklarından Oluşan Gerilmeler •• ve ı·sı Yalıtımının Onemi Ecvet BİNYILDIZ YüksekMima( Yapı Fiziği Uzmanı Yaz ve kış mevsimlerinin sıcaklık farkları, teras çatı konstrüksiyonlarını etki altına alarak konstrüksiyonda form değişikliğine ve büyük bir kuvvet (basınç veya çekme gerilmesi) oluşumuna neden olur. Yüzey Siyah örtüler Beyaz yüzeyler (mat veya parlak) Aluminyum sac levha Parlak alüminyum folyo Kiremit (Meyilli çatıda) En yüksek yüzey sıcaklığı ("C) 54 ·c 24 ·c 36 ·c 19 ·c 35 ·c Meydana gelen bu "iç kuvvet"in büyüklüğü aşağıdaki faktörlere bağlıdır: Tablo 1. Bazı yüzey malzemelerinin gölgedeki hava sıcaklığına oranla ölçülen ek sıcaklıkları (K.Schropp ve J.S. Cammerer). • Teras çatının uzunluğu. • Çatının maruz kaldığı max. sıcaklık ve min. soğukluk dereceleri. • Taşıyıcı beton döşemenin genleşme katsayısı (a). • Çatıda yer alan değişik yapı malzemelerinin elastikiyet modülü (E). Teras çatılarda yapılan ısı yalıtımı sadece ısı tasarrufu ve iç iklimsel konforu sağlamak, kondensasyona (terlemeye) engel olmak için değil, aynı zamanda beton çatı döşemesinin maruz kalacağı sıcaklık farklarının azalmasına ve knnstrüksiyonun form değiştirnıesini önleyerek yapının sağlarvrlığını korur. Teras çatılar direkt'güneş sıcaklığı altında olduğundan çatının ısınması ayrıca şu faktörlere bağlıdır: • Çatı örtüsünün ısı absorbsiyon kabiliyeti. • Yapının bulunduğu iklim bölgesi, deniz seviyesinden olan yüksekliği, güneş ışınlarının şiddeti ve bazı atmosferik özellikler (kar, buz, ani sağnak, rüzgar vs). Çatı örtüsünün ısı absorpsiyon kabiliyeti çatı örtüsünün hangisi ile çok yakından ilgilidir. Prensip olarak koyu renkler ısıyı çok, açık renkler ise az emer. Tablo 1'den koyu renkli malzemelerin açık ve parlak renkli malzemelere göre daha fazla ısındığı açıkça görülmektedir. Tamamen rüzgarsız ve max. hava sıcaklığının gölgede 30 ·c olduğu bir günde max. çatı örtüsünün altında bir ısı yalıtım tabakası varsa ısı birikiminden dolayı çatı yüzey sıcaklığı birkaç derece daha fazla olabilir. (Aslında Almanya'nın 50° paralelinde yapılan bu ölçümlemelerin ülkemizin 36°-37° güney paralel bölgesinde yapılması halinde yüzey sıcaklıklarının çok daha fazla çıkacağı kuşkusuzdur). Bazen çok kısa bir süre içinde dahi fazla miktarda sıcaklık değişimleri ola19
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=