teknik yazı ısı Geçişi ve ısı Yalıtımı Serdar BEYOĞLU Orba Yalıtım ısı akımının esası Farklı sıcaklıktaki iki madde birbiriyle temas ettiğinde, ısı geçişi oluşur. Bütün fazlardaki veya yüzeylerdeki sıcaklığın eşitlenmesine kadar ısı transferi devam eder. Akışkanlardaki iletim olayı bir itici gücün fonksiyonudur. Basınç farklılığı akışkan iletimine, konsantrasyon farkı kütle iletimine yol açan itici güçlerdir. Konumuz olan ısı geçişinde itici güç yüzeyler veya fazlar arasındaki sıcaklık farklılığıdır. lsı, sıcaklığın yüksek olduğu yerden düşük olduğu yere doğru akar. Net akış, daima sıcaklığın düşük olduğu yöndedir. lsı geçişi doğada üç şekilde olmaktadır: a. Kondüksiyon b. Radyasyon c. Konveksiyon Kondüksiyonla ısı geçişi: Bir madde içerisinde, bir sıcaklık gradienti varsa, bir madde hareketi olmaksızın ısı akımı olur. Bu şekilde ısı geçişine kondüksiyonla ısı geçişi denir. Kondüksiyonla ısı geçişini daha basit olarak farklı sıcaklıktaki iki cismin temasıyla oluşan ısı geçişi olarak adlandırabiliriz. Kondüksiyonla ısı geçişine en belirgin olarak bir fırının tuğla duvarındaki ısı geçişini veya bir borunun metal duvarındaki ısı iletiminigösterebiliriz. Radyasyonla ısı geçişi: Radyasyon enerjisi, elektromag42 netik dalgalar aracılığı ile uzayda meydana gelen enerji transferidir. Radyasyon enerjisi boşlukta oluşuyorsa ısı veya daha farklı bir enerji türüne dönüşümü olamaz. Radyasyon yayılma yolunda madde bulunuyorsa, radyasyon bu durumda geçirilir, yansıtılır veya absorbe edilir. Burada ısı enerjisine dönüşüm absorbsiyon olayının sonucudur. Siyah ve mat yüzeyler aldıkları radyasyonu absorbe ederler. Absorbe edilen enerji kantitatifolarak ısıya dönüşür. Konveksiyonla ısı geçişi: lsı geçişinin konveksiyon olarak adlandırılan üçüncü şekli de vardır. Bu şekilde ısı geçişi farklı sıcaklıklarda bulunan hava gibi bir taşıyıcı akışkan yardımı ile olur. Sıcak cisme değen moleküller ısınır ve sonra yer değiştirerek ısılarını başka cisimlere verirler. Konveksiyonla ısı geçişi kısmen kondüksiyon kısmen de sıcak moleküllerin hareketi ile gerçekleşir. Konveksiyonla ısı geçişine örnek olarak bir radyatörden sıcak havanın etrafa yayılmasını örnek verebiliriz. ısı yalıtımı: ısının doğada nasıl yayıldığını ve ısı geçişinin nasıl gerçekleştiğini kısaca anlatmaya çalıştım. Gerçekten ısı enerjisi elde etmek ve bundan yararlanmak günümüz şartlarında oldukça zor ve masraflıdır. ısıyı elde etmek kadar istediğimiz şartlardaki sıcaklıkları sağlamak ve bunu ekonomik olarak kullanmakta önemlidir. ısı yalıtımı, bir sistemden ısının geçişini önleme esasına dayanır. Bu noktada, ısı geçişi konusunda önemli bir kavramda ısı transfer hızıdır. ısı yalıtımında da esas amaç ısı transfer hızını azaltmak istenilen ısı miktarını istenilen koşullarda ve yerde muhafaza edebilmektedir. Bu nedenlerle ısı transfer hızını azaltmak ve ısı yalıtımını sağlamak için ısı yalıtım malzemelerini kullanmak zorunludur. İyi bir ısı yalıtım malzemesinin ısı iletkenlik değeri düşük olmalıdır. Burada karşımıza çıkan ısı iletkenlik değeri "-(lambda) olarak adlandırılır. Bu değer ısı yalıtımı malzemesi seçiminde önemli bir değerdir. Enerji ihtiyacının büyük bir kısmını ithal eden ülkemizde ısı yalıtımı son derece önemlidir. Evlerimizdeki enerji harcamamızın % 7080 kadarını ısınma için harcadığımızı düşünürsek ısı yalıtımının önemi daha iyi anlaşılır. lsı yalıtımı için kullanılan malzemelerin seçiminde ısıl iletkenlik değeri kadar su buharı difüzyon direnci de dikkate alınmalıdır. Dış yapı elemanlarının iç yüzeylerinde su yoğuşmasını engelleyecek malzemelerin seçilmesinde dikkatsiz davranılması ve hatalı uygulamalar sonucunda iç yüzeylerde kondense su oluştuğu gözlenmektedir. Yoğuşan su, dış yapı elemanlarının nemlenmesine, ısı yalıtımı veriminin azalmasına, küflenmeye ve kötü kokular oluşmasına neden olmaktadır. Bütün bunlar doğru seçilmiş ve doğru olarak uygulanmış ısı yalıtımı malzemeleri ile engellenebilir. lsı yalıtımına sadece ekonomik kazanç açısından yaklaşmak yalıtımcılara büyük haksızlık olmaktadır. Her geçen gün artan hava kirliliğinin insan sağlığını ve doğal hayatı olumsuz yönde etkilediği bilinmektedir. lsı yalıtımı ile, ısınmada enerji tasarrufu sağlanacağı gibi hava kirliliği sorununa çözüm bulunacağı kesindir. g
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=